Op mijn zoektocht naar interessante graven op Zorgvlied stuitte ik op dat van mijn lerares Nederlands, mevrouw Spruyt, zoals wij haar op school noemden. Dat was de naam van haar man, Schelte Spruyt. Zij is 97 jaar geworden, haar man 85. Ze was de zus, pardon de nicht (zie de reactie van Albert Koevoet) van de schrijver A. den Doolaard (Cornelis Spoelstra), die 93 werd. Een sterk geslacht, die Spoelstra’s.

Het was ons leerlingen van het lyceum duidelijk dat Henriëtte Spruyt-Spoelstra veel om haar neef gaf en hem bewonderde. De herberg met het hoefijzer, De bruiloft der zeven zigeuners, De druivenplukkers en Wampie uit het omvangrijke oeuvre van A. den Doolaard heb ik met genoegen gelezen.

Ik heb nog steeds mijn schriftjes met opstellen en samenvattingen met ‘Spruyts’ correcties. Door haar heb ik plezier gekregen in het schrijven. Haar uitspraak over wat er komt na dit leven heb ik altijd onthouden: ‘Een leven dat wij ons niet kunnen voorstellen, aangezien wij dan niet meer beschikken over onze zintuigen, maar misschien wel heel andere zintuigen hebben.’

Bij mijn mondeling eindexamen Nederlands kreeg ik een stuk over Brederode ter inzage. Mevrouw Spruyt zei toen ze me kwam ophalen: ‘Wat zie je bleek’.

‘Ik weet niets over Brederode’, was mijn zenuwachtige reactie. Wat een geluk dat zij daarna vooral vragen over de Tachtigers stelde, waarvan ik wel veel afwist. De andere examinator, die zelf nauwelijks iets vroeg, was tevreden en zo heb ik toch een goed cijfer gehaald.

Hernriëtte Spruyt-Spoelstra was zelf ook auteur. Zij schreef het onderdeel Nederlands in de Litteratuurgeschiedenis van West-Europa van uitgeverij Tjeenk Willink, die wij in de klas als standaardwerk gebruikten. Ik bezit het boek nog steeds. Over haar neef schreef zij daarin slechts enkele regels: A. den Doolaard (ps. van C. Spoelstra, geb. 1901) daarentegen onderging het leven “in den vreemde” op romantische wijze. Hij begon met vitalistische gedichten, maar wijdde zich later vooral aan het proza. Hij is het best in die romans en verhalen, waarin hij zijn journalistieke gaven uitbuit, zoals De Herberg met het Hoefijzer.

Op de A. den Doolaard website lees ik dat hij op 7 februari 1901 in Zwolle is geboren en op 14 april1901 inde Nederlands Hervormde kerk van Heino gedoopt werd als Cornelis Johannes George Spoelstra. Dat hij van zijn vierde tot zijn zevende levensjaar met het Nederlands-Hervormde predikantsgezin Spoelstra in Zuid-Afrika woonde en vervolgens in Den Haag.

Henriëtte is geboren op Ambarawa, Java. Haar ouders woonden dus ook een tijd buiten Europa. Haar moeder was ‘met de handschoen’ getrouwd … met de broer van haar aanstaande man (zie de reactie van Albert Koevoet). Misschien beschouwde Henriëtte haar neef Cornelis, die als roepnaam Bob kreeg en ruim een jaar ouder dan zij was, daardoor een beetje als broer.

Zoekend naar meer informatie over haar vond ik iets over haar proefschrift:

H. A. C. Spoelstra, De Invloed van de Duitsche Letterkunde op de Nederlandsche in de tweede helft van de 18^e eeuw. (Amsterdam 1931)

Haar interesse gaat voornamelijk uit naar de Duitse invloed in de Nederlandse letterkunde maar zij beperkt zich niet alleen tot dit gebied. Volgens haar is een diepergaande beschouwing van de thematiek niet mogelijk als men niet ook aandacht besteedt aan de ontwikkelingen op het gebied van religie, filosofie, pedagogiek en esthetiek. Zij is de eerste die probeert een omvattende analyse van de Duitse invloed in Nederland in de achttiende eeuw te geven. Zij gaat ervan uit dat zij alleen een oordeel over de situatie op haar vakgebied, de letterkunde, kan vellen als zij ook andere terreinen waarin vreemde culturele invloeden zichtbaar worden, in haar onderzoek betrekt. Haar studie is tot de dag van vandaag de enige poging om een algemene beoordeling te geven over de rol van Duitse geschriften in Nederland in de achttiende eeuw. Haar boek heeft ook relevantie voor het onderzoek specifiek naar vertalingen omdat zij in een bijlage een lijst opstelt met alle door haar gevonden vertalingen van Duitse boeken.

———————————————————————————————————–

http://www.historischhuis.nl/Scripties/data/050203Sommer.pdf

Over haar neef: http://www.adendoolaard.nl/

———————————————————————————————————–

———————————————————————————————————————————————— 

Wijknaam: 2.1. Zocher – Links, Grafnummer: N-II-0563

———————————————————————————————————————————–

—

Foto’s: Pauline Wesselink